Jasna Góra - wewnętrznym spoidłem życia narodu. PDF Drukuj Email
czwartek, 19 listopada 2020 12:32

 

„Ojczyzna bierze udział w dziejach – jest podmiotem dziejów. Przechodzi przez okres klęsk i zwycięstw, ubóstwa i bogactwa, uwiądu i rozkwitu. Raz po raz znajduje się w sytuacji dziejowej próby” (1). Ta myśl ks. Józefa Tischnera stanowić będzie wprowadzenie do naszych rozważań, uwrażliwiając nas na fakt, że z Ojczyzną jest się zawsze na dobre i na złe.
Po 123 latach dziejowej klęski, ubóstwa i uwiądu, znaleźliśmy się w długo oczekiwanej godzinie próby, która w ostatecznym rozrachunku przyniosła nam długo oczekiwaną wolność, w końcu przecież „niepodległość Polski jest częścią niepodległości prawdy” (2), a przecież jedynie ona jest w stanie wyzwolić nie tylko człowieka, ale i naród z dna braku nadziei.
Pomimo wymazaniu rant naszego narodu z map Europy i świata na 123 lata, w jednym miejscu, w rozbiorowej Polsce, blaskiem nadziei, w sercach rozsianych po świecie Polaków, jaśniało zawsze światło nadziei, które w wizerunku Najświętszej Maryi Panny z Jasnej Góry, stawało się wiarą w zmartwychwstanie umęczonego narodu. Jasna Góra w okresie zaborów przypominała Polakom nie tylko o świadectwie wiary przodków, ale stała się autentyczną enklawą wolności, która ubrana w szaty nadziei, w duchu miłości zakotwiczonej w prawdzie, zrywała wszelkie formy jarzma krępującego wolność narodu polskiego.
Tutaj, na Jasnej Górze, słowo wolność rozumie się zawsze w perspektywie bożego daru i zawierzenia Bogu na wzór Maryi. Dlatego, w domu Królowej Polski, udręczonemu ateistyczną propagandą narodowi, św. Jan Paweł II przypomniał, że: „Słowo „niewola”, które nas zawsze boli, w tym jednym miejscu nas nie boli. W tym jednym odniesieniu napełnia nas ufnością, radością posiadania wolności! Tutaj zawsze byliśmy wolni!” (3)
Warto „odświeżyć” pamięć o wielkim polskim patriocie, dla którego Ojczyzna, niepodległość, Jasna Góra, a nade wszystko wysiłki, które podejmował w kwestii przyłączenia Górnego Śląska do Polski, zaowocowały przyznaniem przez Prezydenta RP 3 maja 1923 r. Krzyża Oficerskiego Odrodzenia Polski. Tym człowiekiem był pierwszy biskup częstochowski Teodor Kubina (4). Biskup Kubina był głęboko przekonany, że Jasna Góra dla Naszego Narodu stanowi szczególny znak bożej opatrzności. Uważał, że „tak jak kiedyś książę śląski wyrwał obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z rąk pogańskich i założył klasztor na Jasnej Górze, tak dziś syn ludu śląskiego za wolą Bożą kościelną przejął opiekę nad miejscem świętym, przez Śląsk stworzonym i danym Polsce jako ośrodek myśli religijnej, jako miejsce, w którym myśl i wiara i ufność wszystkich Polaków jednoczyła się i w którym gorące zawsze wznosiły się do nieba błagania o wolną Ojczyznę” (5).
Kardynał Stefan Wyszyński uczył nas, że historia naszego kraju obfituje w nadzwyczajne interwencje Częstochowskiej Madonny. Dlatego zwracał uwagę na to, że duchowi umiłowania Ojczyzny i Kościoła, poprzez wieki towarzyszy zawsze zawierzenie Maryi. W ten sposób „Jasna Góra jest wewnętrznym spoidłem życia narodu, jest siłą, która chwyta głęboko za serce” (6). Parafrazując ks. Tischnera, można powiedzieć, że Jasna Góra zawsze bierze czynny udział w dziejach i jest podmiotem dziejów. Razem z Narodem przechodzi okres klęsk i zwycięstw, ubóstwa i bogactwa, uwiądu i rozkwitu. Raz po raz, razem z Nami, znajduje się w sytuacji dziejowej próby.
Od wielu lat, niektórzy starają się przekonać nas przez skojarzenia, że „polskość to nienormalność”. Tak ujęty rodzaj polskości, a w zasadzie zakpienie z niej, postuluje jedynie kojarzenie polskości z klęską, niepowodzeniem, czy pożogami. Twórcy takiej koncepcji mówią wprost, że: „trudno, by było inaczej”(7). Skoro polskość, jako temat powiedzmy sobie zadany, wywołuje u niektórych odruch buntu i pustkę, to nie dziwmy się, że ze swojego wnętrza, na jej temat, są w stanie wydobyć tylko tyle: „gdzieś tylko w oddali przetaczają się husarie i ułani, powstańcy i marszałkowie, majaczą Dzikie Pola i Jasna Góra, dziejowe misje, polskie miesiące, zwycięstwa i klęski. Zwycięstwa?” (8). Dlatego stawiają przewrotne pytanie o to, „jak wyzwolić się z tych stereotypów, które towarzyszą nam niemal od urodzenia, wzmacniane literaturą, historią, powszechnymi resentymentami?” (9)
W polskim dyskursie patriotycznym przez szereg lat świadomie wypromowano tezę, że: „polskość w rzeczy samej jest nieadekwatną do ponurej rzeczywistości projekcją naszych zbiorowych kompleksów” (10). Kreowaniu tak ponurej wizji polskości, która wypływa z duchowej, a może i z intelektualnej pustki, warto przeciwstawić głębię ducha, jaką pozostawił nam Adam Asnyk pisząc: „Lecz nie przestajemy czcić świętości swoje; I przechowywać ideałów czystość; Do nas należy dać im moc i zbroję; By z kraju marzeń przeszły w rzeczywistość”.
Takiej postawy uczył nas św. Jan Paweł II, przypominając nam, że: „Jasna Góra jest sanktuarium narodu. Trzeba przykładać ucho do tego świętego miejsca, aby czuć, jak bije serce narodu w Sercu Matki. Bije zaś ono, jak wiemy, wszystkimi tonami dziejów, wszystkimi odgłosami życia. Ileż razy biło jękiem polskich cierpień dziejowych! Ale również okrzykami radości i zwycięstwa! Można na różne sposoby pisać dzieje Polski, zwłaszcza ostatnich stuleci, można je interpretować wedle wielorakiego klucza. Jeśli jednakże chcemy dowiedzieć się, jak płyną te dzieje w sercach Polaków, trzeba przyjść tutaj. Trzeba przyłożyć ucho do tego miejsca. Trzeba usłyszeć echo życia całego narodu w Sercu jego Matki i Królowej!” (11).
Dr Artur Dąbrowski
, prezes Akcji Katolickiej Archidiecezji Częstochowskiej

-----------------------------------------------
Bibliografia:
1) J. Tischner, „Polska jest Ojczyzną”, Paris 1985, s. 108.
2) J. Tischner, „Etyka Solidarności”, Kraków 1981, s. 98.
3) Jan Paweł II, Homilia w czasie Mszy św. odprawionej pod Szczytem Jasnej Góry 4 czerwca 1979, w: Jan Paweł II, „I Pielgrzymka do Polski”, Warszawa 2007, s. 64.
4) „Goniec Śląski” 1923, Nr 101 z 4 V, s. 1.
5) List bpa S. Adamskiego do bpa T. Kubiny z 7 IX 1948.
6) Jan Paweł II, Homilia w czasie Mszy św. odprawionej pod Szczytem Jasnej Góry 4 czerwca 1979, w: Jan Paweł II, „I Pielgrzymka do Polski”, Warszawa 2007, s. 64.
7) D. Tusk, Polak rozłamany, w: „Czym jest polskość, [w:] „Znak” (11-12) Kraków 1987, s. 191.
8) Tamże, s. 190.
9) Tamże.
10) Tamże, s. 191.
11) Jan Paweł II, Homilia w czasie Mszy św. odprawionej pod Szczytem Jasnej Góry 4 czerwca 1979, s. 68-69.